Studyritual.Org

ประเภทของผู้นำอย่างใดว่าดีนั้นย่อมขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและสถานการณ์

thamma — Sat, 11 Feb 2012 15:21:10 +0000

เมื่อนำประเภทของผู้นำในแบบของพระพุทธศาสนาและนักวิชาการ มาวิเคราะห์ เปรียบเทียบกัน สรุปได้ว่า
ประเภทของผู้นำอย่างใดว่าดีนั้นย่อมขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและสถานการณ์ขององค์กรเป็นหลัก และไม่ว่าจะเป็นผู้นำประเภทใดก็ตาม ควรจะยึดหลักธรรมาภิบาลในการปกครอง จึงจะทำให้องค์กรหรือชุมชนนั้นเป็นสุข ถ้าจะกล่าวถึงผู้นำที่พึงปรารถนาทั้งหลาย ควรเป็นผู้นำแบบประชาธิปไตยหรือแบบมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ที่มีหลักธรรมาภิบาลเป็นหลักในการบริหารและปกครอง การบริหารปกครองที่ดีเป็นการปกครองที่ยึดหลักการกระจายอำนาจ ตั้งอยู่บนความถูกต้อง และชอบธรรม
๒.๑.๓ ภาวะผู้นำ
ผู้นำเป็นบุคคลที่มีความพิเศษที่แตกต่างไปจากบุคคลทั่วไป คือ การมีภาวะผู้นำ ซึ่งภาวะผู้นำนี้เป็นสิ่งที่ทำให้ผู้นำมีอิทธิพลเหนือบุคคลอื่น
นักวิชาการทั่วไปได้ให้ความหมายของภาวะผู้นำ ไว้มากมาย ได้แก่
รศ. ดร. รังสรรค์ ประเสริฐศรี นิยาม ภาวะผู้นำไว้ คือ พฤติกรรมส่วนตัวของบุคคลคนหนึ่งที่จะนำพากิจกรรมของกลุ่มให้บรรลุเป้าหมายร่วมกัน เป็นความสัมพันธ์ที่มีอิทธิพลระหว่างผู้นำและผู้ตาม ซึ่งมีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกัน เป็นความสามารถที่จะสร้างความเชื่อมั่น และให้การสนับสนุนบุคคลเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย๑๕
ศาสตราจารย์ เนตร์พัณณา ยาวิราช กล่าวว่า ภาวะผู้นำ คือการที่ผู้นำมีความสามารถหลายด้านได้แก่
๑. ความสามารถในการทำงาน คือ ผู้นำจักต้องศึกษาให้เข้าใจถ่องแท้ในหน้าที่ของตนเอง สามารถปฏิบัติงานได้และให้คำแนะนำได้ ซึ่งจะทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชามีความเชื่อถือ ศรัทธา และให้ความร่วมมือในการปฏิบัติงานอย่างเต็มใจ
๒. ความสามารถในการจูงใจ คือ ผู้นำจักต้องมีจิตวิทยาในการครองใจผู้ใต้บังคับบัญชาในทุกๆ ด้านเป็นอย่างดี
๓. ความสามารถในการควบคุม คือ ผู้นำต้องควบคุมงานเพื่อให้บรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมายได้ทั้งปริมาณและคุณภาพที่ต้องการ
๔. ความสามารถในการประสานงาน คือ ผู้นำต้องเป็นผู้มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี
๕. ความสามารถในการตัดสินใจ คือ เมื่อเกิดปัญหาใดๆ ขึ้นผู้นำต้องสามารถเผชิญหน้ากับปัญหาต่างๆ และสามารถตัดสินใจแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้องเป็นส่วนใหญ่

ที่มา : ศึกษาวิเคราะห์การดำเนินชีวิตเชิงพุทธของผู้นำในสังคมไทย

โดย : นางโสภิตา จิวะพงศ์

ความสามารถในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ คือ ผู้นำต้องมีความคิดสร้างสรรค์อยู่เสมอ

thamma — Sat, 11 Feb 2012 15:22:34 +0000

๖. ความสามารถในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ คือ ผู้นำต้องมีความคิดสร้างสรรค์อยู่เสมอซึ่งจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีแก่องค์กร ๑๖
Bogardus กล่าวว่า ภาวะผู้นำ หมายถึงบุคลิกภาพในการทำงานภายใต้เงื่อนไขของกลุ่ม การมีภาวะผู้นำต้องประกอบด้วยบุคลิกภาพและสถานการณ์ของกลุ่มเพื่อให้มีอิทธิพลชักนำผู้อื่นได้๑๗
F.E. Fiedler ให้ความเห็นว่า ภาวะผู้นำ หมายถึง การที่ผู้นำมีอำนาจเหนือบุคคลอื่นๆ และอำนาจเหนือบุคคลอื่นนี้จะช่วยให้ผู้นำสามารถปฏิบัติงาน ซึ่งเขาไม่สามารถปฏิบัติคนเดียวได้เป็นผลสำเร็จ อย่างไรก็ตาม อำนาจเหนือบุคคลอื่นรวมไปถึงการหามาตรการที่จะให้ผู้ตามยอมรับ หรืออย่างน้อยที่สุดคือเต็มใจที่จะปฏิบัติตามประสงค์ของผู้นำ๑๘
สรุปได้ว่า ภาวะผู้นำ หมายถึง พฤติกรรม บุคลิกภาพ การสร้างศรัทธาและจูงใจผู้ตามให้ปฏิบัติตาม ความสามารถในการแก้ปัญหา และการบริหารงานของผู้นำ ในการกระทำการให้บรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่วางไว้
๒.๑.๔ คุณสมบัติของผู้นำ
ผู้นำที่ดีย่อมต้องมีภาวะผู้นำที่ดี การที่ผู้นำจะมีภาวะผู้นำ ย่อมต้องมีคุณสมบัติของการเป็นผู้นำที่ดี เพื่อสร้างความพร้อมในการบริหาร ปกครองบุคลากรขององค์กรและปฏิบัติงานเพื่อบรรลุเป้าหมายที่รับผิดชอบนั้น คุณสมบัติของผู้นำเป็นปัจจัยหลักต่อแนวคิดและการดำเนินชีวิต และแนวคิดและการดำเนินชีวิตนั้นเปรียบเสมือนเครื่องมือในการบริหาร การบริหาร เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างศรัทธาบารมีให้เกิดขึ้นในผู้นำนั้นๆ และสิ่งที่ทำให้ผู้นำแต่ละคนมีความแตกต่างกันคือ ความสามารถในการดึงเอาคุณสมบัติของการเป็นผู้นำที่มีอยู่ภายในตนออกมา
ปริญญา ตันสกุล กล่าวถึง รากฐานการเป็นผู้นำว่า ผู้นำนั้นต้องมีคุณสมบัติของความเป็นผู้นำในตนเองก่อน คือ ความมีสติ ความเป็นผู้ให้ ความมีคุณธรรม และความกล้าหาญ และต้องนำคุณสมบัติเหล่านั้นออกมาแสดงให้ผู้อื่นประจักษ์ จึงจะนำไปสู่การเป็นผู้นำอย่างแท้จริง เมื่อได้รับความรู้สึกและทัศนคติที่ดีงาม ซึ่งนำไปสู่ ความเป็นผู้น่าเชื่อถือ น่านับถือ และน่ายึดถือ๑๙

รากฐานการเป็นผู้นำ

thamma — Sat, 11 Feb 2012 15:25:12 +0000

รากฐานการเป็นผู้นำ
แผนภูมิ ๒.๑ แสดงรากฐานการเป็นผู้นำ
Ordway Tead๒๐ ให้แนวคิดถึงคุณสมบัติที่ดีของผู้นำว่าจะต้องมี
๑. พลังกายและพลังประสาทที่เข้มแข็ง มีกำลังใจที่กล้าแกร่ง มีความอดทนมากกว่าคนธรรมดา เมื่อยามเกิดวิกฤตทางการเมืองหรือสังคมต้องมีความมั่นคงทางอารมณ์และวางเฉย ไม่แสดงอาการและความรู้สึกออกมา
๒. จุดหมายและแนวทาง คือ การมีนโยบายหรือแผนปฏิบัติงานที่จะก่อให้เกิดความสำเร็จ การบรรลุเป้าหมายเหล่านั้น กระทำได้โดย
(๑). มีวิธีการที่แน่นอน ชัดเจน เพื่อการบรรลุเป้าหมาย
(๒). มีเป้าหมายและวิธีการที่คนอื่นสามารถเข้าใจได้ง่าย
(๓). คนอื่นมีความเห็นด้วยกับเป้าหมายและวิธีการนั้น
(๔). ผู้นำต้องมั่นคงและจริงจัง และพยายามทำให้เป้าหมายนั้นเป็นจริงขึ้นมา
๓. ความกระตือรือร้น บากบั่นขวนขวายที่จะทำเป้าหมายให้สัมฤทธิ์ผล ๔. ความเป็นมิตรและความรัก ต่อผู้ใต้บังคับบัญชา ซึ่งจะเป็นพลังยึดเหนี่ยวจิตใจและสร้างศรัทธาในตัวผู้นำต่อผู้ใต้บังคับบัญชาให้แนบแน่น
๕. ความกล้าในการตัดสินใจ ต่อปัญหาต่างๆ โดยเฉพาะปัญหาที่จะเกี่ยวข้องกับความเสื่อมถอยหรือเจริญก้าวหน้าขององค์กร ซึ่งบางปัญหาอาจจะมีทางออกหลายทาง ผู้นำต้องกล้าตัดสินใจเลือกทางออกที่คิดว่าถูกต้องที่สุดในขณะนั้น แม้จะผิดในเวลาต่อมาก็ตาม
๖. สติปัญญาความรอบรู้ ในเรื่องราวต่างๆ การรู้ทันปัญหาและอุปสรรคเป็นเรื่องที่สำคัญ

ความน่าเชื่อถือ โดยการพูดจริงทำจริง

thamma — Sat, 11 Feb 2012 15:27:01 +0000

๗. ความน่าเชื่อถือ โดยการพูดจริงทำจริง และผู้นำต้องประพฤติตนให้เหมาะสมต่อมาตรฐานทางศีลธรรมของสังคม
๘. ความเป็นครูที่ดี ที่สามารถชี้แนวทางเหตุผลในการปฏิบัติที่ถูกต้อง และชี้แจงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาต่างๆให้ผู้ใต้บังคับบัญชาเข้าใจ มีการให้อภัยและลงโทษเมื่อลูกน้องทำผิดที่สมควรแก่กาล
๙. ศรัทธาและความเชื่อมั่นในการทำงาน ว่างานที่กำลังทำอยู่นั้นมีเป้าหมายและความสำเร็จที่เด่นชัด เพื่อนำให้ผู้ตามเกิดขวัญและกำลังใจที่จะไปสู่ความสำเร็จนั้น
Keith Davis และ William Scott๒๑ กล่าวว่า ผู้นำที่ดีควรมีสภาวะสำคัญ ๔ ประการคือ
๑. มีความฉลาด ผู้นำจะต้องมีความฉลาด คิดทันต่อเหตุการณ์ มีความคิดริเริ่มที่จะสร้างสรรค์งานใหม่ๆ ที่ทันสมัยอยู่เสมอ มีความฉลาดและมีไหวพริบ สามารถจูงใจผู้ร่วมงานให้เกิดความร่วมมือร่วมใจได้
๒. ความเจริญวัยทางสังคม ผู้นำต้องคลุกคลีกับคนจำนวนมาก จึงทำให้เกิดประสบการณ์ต่างๆนานา เกิดความรอบรู้กว้างขวาง มีความเชื่อมั่นในตนเอง รู้จักควบคุมอารมณ์และมีความสามารถนำกลุ่มได้
๓. มีความต้องการประสบความสำเร็จ ผู้นำที่ดีจะต้องมีความกระตือรือร้นที่จะให้งานที่ตนรับผิดชอบบรรลุผลสำเร็จ ต้องสร้างแรงจูงใจให้เกิดขึ้นกับตนเองอยู่เสมอเพื่อให้ทำงานอย่างจริงจังจนงานบรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมาย
๔. มีทัศนคติทางด้านมนุษยสัมพันธ์ ผู้นำที่ดีจะต้องเป็นบุคคลที่ทุกคนยอมรับ เพราะจะทำงานสำเร็จได้ต้องอาศัยความร่วมมือจากเพื่อนร่วมงาน ผู้นำจึงต้องเป็นผู้มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและหมั่นสร้างมนุษย์สัมพันธ์กับบุคคลอย่างสม่ำเสมอ

Don Hellriegel และ John W. Slocum๒๒ แสดงคุณสมบัติ ๔ ประการ ในการที่ผู้นำจะประสบความสำเร็จ

thamma — Sat, 11 Feb 2012 15:28:52 +0000

๑. เป็นผู้ที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกล (Creating a Vision) มีวิสัยทัศน์ใหม่ ๆ และมีการร่วมกำหนดเป้าหมายกับผู้ปฏิบัติงาน ซึ่งจะทำให้ผู้ปฏิบัติงานมีความผูกพันกับเป้าหมายนั้น และจะพยายามดำเนินการเพื่อให้เป้าหมายนั้นบรรลุผล
๒. เป็นผู้มีความสามารถในการสื่อสาร (Meaning Through Communication)
๓. เป็นผู้ที่มอบอำนาจให้กับผู้ปฏิบัติงาน (Empowerment) โดยให้ผู้ปฏิบัติงานมีส่วน ร่วมในการพัฒนาเป้าหมายและนโยบาย ซึ่งเมื่อเป้าหมายนั้นบรรลุผลผู้ปฏิบัติงานก็จะเกิดความพึงพอใจ
๔. เป็นผู้ที่เข้าใจตนเอง (Self Understanding) โดยรู้จุดอ่อนและจุดแข็งของตนเอง และเป็นผู้ที่ต้องการข้อมูลย้อนกลับของผลการปฏิบัติงาน เพื่อปรับปรุงตนเองให้ดียิ่งขึ้น
สรุป จากแนวคิดของนักวิชาการทั้งหลาย การที่บุคคลใดก็ตามจะทำหน้าที่เป็นผู้นำได้ บุคคลนั้นย่อมต้องมีทั้งคุณสมบัติและภาวะผู้นำเป็นที่ยอมรับของกลุ่มชนในองค์กรนั้นๆ คุณสมบัติเหล่านี้ผู้นำพึงยึดเป็นหลักการในการพัฒนาตนเอง เพื่อความสามารถในการปกครองและครองใจคน สามารถแยกได้เป็น ๓ หัวข้อ ดังนี้
๑. คุณสมบัติพื้นฐานส่วนตน
๒. คุณสมบัติด้านการบริหาร
๓. คุณสมบัติทางด้านจิตใจ
คุณสมบัติพื้นฐานส่วนตน
๑. มีสติปัญญา ความรู้ ความสามารถ และความฉลาด
๒. มีสุขภาพกายและจิตที่ดี
๓. รู้หน้าที่ และมีความรับผิดชอบทั้งต่อตนเอง ผู้อื่น และสังคม
๔. ตั้งตนและประพฤติตนให้เหมาะสมต่อมาตรฐานทางคุณธรรม
๕. เป็นผู้ที่เข้าใจตนเอง รู้จุดอ่อนและจุดแข็งของตน
๖. มีมนุษยสัมพันธ์
๗. เป็นผู้มีบุคลิกภาพน่าเชื่อถือ